1. Tổng quan về chùa Bà Đen – Biểu tượng tâm linh & du lịch miền Nam
Chùa Bà Đen không đơn thuần là một công trình kiến trúc tôn giáo, mà đã trở thành biểu tượng tâm linh và điểm đến du lịch hàng đầu của Tây Ninh nói riêng và miền Nam Việt Nam nói chung. Nằm trên núi Bà Đen cao 986 mét – ngọn núi cao nhất Nam Bộ, ngôi chùa này thu hút hơn 5 triệu lượt khách tham quan mỗi năm, con số ấn tượng đã tăng 15% trong năm 2025 so với năm trước.
Sức hút của chùa Bà Đen đến từ sự kết hợp hoàn hảo giữa yếu tố tâm linh sâu sắc, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và hệ thống dịch vụ du lịch hiện đại. Đây là nơi hành hương quan trọng đối với người dân Nam Bộ, đặc biệt vào dịp đầu năm khi hàng triệu người đổ về cầu an, cầu tài lộc từ Linh Sơn Thánh Mẫu.
Để hiểu sâu hơn về ngôi chùa linh thiêng này, hãy cùng khám phá nguồn gốc tên gọi, lịch sử hình thành và những truyền thuyết gắn liền với Chùa Bà Đen.
2. Lịch sử hình thành & phát triển chùa Bà Đen
2.1. Các mốc xây dựng quan trọng từ thế kỷ XVIII đến nay
Chùa Bà Đen có lịch sử hình thành và phát triển gắn liền với nhiều biến cố lịch sử của vùng đất Tây Ninh. Quá trình xây dựng và trùng tu ngôi chùa trải qua nhiều giai đoạn quan trọng, phản ánh sự thay đổi của thời cuộc và lòng kính ngưỡng của người dân đối với Linh Sơn Thánh Mẫu.
Timeline lịch sử chùa Bà Đen:
- Năm 1715: Ghi nhận về am nhỏ đầu tiên trên núi Bà do các nhà sư dựng lên để thờ phụng
- Năm 1750-1770: Mở rộng thành chùa nhỏ, bắt đầu có người dân địa phương lên núi hành hương
- Năm 1790: Chúa Nguyễn Ánh ẩn náu trên núi, xuất hiện truyền thuyết về Bà Đen cứu giúp
- Năm 1820-1832: Triều Nguyễn dưới thời vua Minh Mạng chính thức công nhận và ban sắc phong cho ngôi chùa
- Năm 1867: Chùa bị tàn phá trong thời kỳ chiến tranh xâm lược Pháp
- Năm 1900-1930: Trùng tu, xây dựng lại các công trình chính theo kiến trúc hiện tại
- Năm 1986: Công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia
- Năm 2000-2005: Đại trùng tu, nâng cấp cơ sở vật chất
- Năm 2008-2010: Xây dựng hệ thống cáp treo đầu tiên
- Năm 2020-2023: Nâng cấp hệ thống cáp treo hiện đại, phát triển khu du lịch tâm linh
- Năm 2024-2025: Hoàn thiện quần thể du lịch tâm linh núi Bà Đen với hệ thống dịch vụ tích hợp công nghệ thông minh
Xem thêm: Chùa Hàm Long là ngôi chùa nổi tiếng linh thiêng ở Bắc Ninh, được nhiều người tìm đến để cầu an, giải trùng tang và nhốt vong theo tín ngưỡng dân gian.
2.2. Dấu ấn các triều đại, sự kiện lớn (Gia Long, Bảo Đại…)
Chùa Bà Đen đã chứng kiến nhiều dấu ấn lịch sử quan trọng, gắn liền với các triều đại và nhân vật nổi tiếng. Đặc biệt, giai thoại về chúa Nguyễn Ánh (sau này là vua Gia Long) ẩn náu và được Bà Đen phù trợ đã trở thành một phần không thể thiếu trong lịch sử ngôi chùa.
Dưới thời vua Minh Mạng, chùa được ban sắc phong chính thức, khẳng định vị thế tâm linh trong hệ thống tín ngưỡng quốc gia. Các triều vua tiếp theo như Thiệu Trị, Tự Đức đều có những đóng góp vào việc duy trì và phát triển khu di tích này.
Đến thời vua Bảo Đại (1926-1945), chùa Bà Đen được trùng tu quy mô lớn với kiến trúc gần như hiện tại. Những tấm bia đá, hoành phi được ban tặng trong giai đoạn này vẫn được bảo tồn như những chứng tích lịch sử quý giá.
2.3. Sự phát triển thời hiện đại (cải tạo, dịch vụ, du lịch thông minh)
Từ năm 2000 đến nay, chùa Bà Đen đã trải qua nhiều đợt cải tạo, nâng cấp để trở thành điểm du lịch tâm linh hiện đại nhưng vẫn giữ được nét văn hóa truyền thống. Năm 2008 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi hệ thống cáp treo đầu tiên được đưa vào hoạt động, giúp du khách dễ dàng tiếp cận ngôi chùa mà không phải leo núi vất vả.
Giai đoạn 2020-2025 chứng kiến sự đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng du lịch với hệ thống cáp treo hiện đại 3 tuyến, khu vui chơi giải trí, không gian check-in, và đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông minh trong quản lý điểm đến. Theo số liệu từ Sở Du lịch Tây Ninh, tổng vốn đầu tư cho dự án phát triển khu du lịch núi Bà Đen giai đoạn 2020-2025 lên tới hơn 2.000 tỷ đồng.
Năm 2025, chùa Bà Đen đã hoàn thiện hệ thống thanh toán không tiền mặt, tour tham quan ảo 360 độ, ứng dụng thực tế tăng cường (AR) để giới thiệu lịch sử và văn hóa, cùng hệ thống quản lý thông minh giúp phân luồng khách hiệu quả trong những dịp lễ hội đông người.
Sự phát triển này không chỉ nâng cao trải nghiệm du khách mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, tâm linh của ngôi chùa linh thiêng trên núi Bà Đen.
3. Truyền thuyết & yếu tố tâm linh về Bà Đen
3.1. Tóm tắt sự tích Linh Sơn Thánh Mẫu, các lần báo mộng
Truyền thuyết về Bà Đen – hay còn gọi là Linh Sơn Thánh Mẫu – là câu chuyện được lưu truyền qua nhiều thế hệ, tạo nên linh khí đặc biệt của ngọn núi và ngôi chùa linh thiêng này.
Theo truyền thuyết phổ biến nhất, Bà Đen tên thật là Lý Thị Thiên Hương, một cô gái xinh đẹp và đức hạnh sống vào thời Lê-Nguyễn. Nàng Thiên Hương từ chối kết hôn với một viên quan địa phương vì đã có người yêu. Để trốn tránh sự ép buộc, nàng đã chạy lên núi và nhảy xuống vực sâu để giữ tiết hạnh. Sau khi qua đời, hồn nàng linh thiêng đã hiển linh phù hộ cho người dân quanh vùng.
Một dấu ấn đặc biệt trong truyền thuyết là sự kiện nàng Thiên Hương đã báo mộng và cứu giúp chúa Nguyễn Ánh khi ông đang bị quân Tây Sơn truy đuổi. Vào năm 1790, chúa Nguyễn Ánh ẩn náu trên núi Bà và được Bà Đen chỉ dẫn đường thoát nạn. Sau khi lên ngôi vua, Gia Long đã ban sắc phong công nhận sự linh thiêng của Bà.
Qua các thời kỳ, Bà Đen còn được ghi nhận nhiều lần báo mộng cho quan lại, nhà sư và người dân địa phương, báo trước những hiểm họa hoặc mang đến những điềm lành. Đặc biệt trong những thời kỳ hạn hán, dịch bệnh, người dân cầu khẩn và thường nhận được sự phù hộ kỳ diệu.
3.2. Quan niệm, biểu tượng và giá trị với cộng đồng
Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Bà Đen là hiện thân của “mẫu thần” – một dạng thần linh nữ có vai trò bảo hộ, phù trợ cho cộng đồng. Hình tượng này tương đồng nhưng có những nét khác biệt so với Thánh Mẫu Liễu Hạnh ở miền Bắc hay Thiên Y A Na ở miền Trung.
Người dân địa phương xem Bà Đen không chỉ là vị thần bảo hộ mà còn là biểu tượng của đức hạnh, tiết nghĩa và sự hy sinh cao cả. Trong văn hóa tâm linh Nam Bộ, việc thờ cúng Bà Đen gắn liền với niềm tin về sự che chở, ban phước lộc, bình an và thịnh vượng.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt là người dân Tây Ninh và các tỉnh lân cận, chùa Bà Đen là linh hồn của vùng đất, là nơi gửi gắm niềm tin và hy vọng. Theo khảo sát của Sở Văn hóa Tây Ninh năm 2024, có tới 92% người dân địa phương tin rằng Bà Đen có sức mạnh linh thiêng bảo vệ vùng đất và con người nơi đây.
4. Quần thể di tích – Hệ sinh thái núi Bà Đen
Các ngôi chùa, am, động thuộc quần thể: chùa Bà, chùa Hang, chùa Trung, động Thanh Long…
Quần thể di tích núi Bà Đen không đơn thuần chỉ có một ngôi chùa chính mà là cả một hệ thống các công trình tôn giáo, hang động tự nhiên và cảnh quan đặc sắc phân bố từ chân núi đến đỉnh. Dưới đây là danh sách các điểm tham quan chính trong quần thể:
Các công trình tôn giáo chính:
- Chùa Bà (Điện Bà): Công trình trung tâm nằm ở độ cao khoảng 300m, nơi thờ tự chính Linh Sơn Thánh Mẫu, kiến trúc theo phong cách Nam Bộ truyền thống kết hợp với yếu tố Á Đông.
- Chùa Trung (Linh Sơn Tiên Thạch Tự): Nằm ở lưng chừng núi, là trạm nghỉ quan trọng cho khách hành hương, kiến trúc đơn giản nhưng thanh tịnh.
- Chùa Hang (Động Linh Sơn): Một ngôi chùa độc đáo nằm trong hang đá tự nhiên, không gian linh thiêng và mát mẻ, nơi có nhiều khối đá với hình thù kỳ lạ.
- Chùa Một Cột: Bản sao thu nhỏ của chùa Một Cột Hà Nội, được xây dựng năm 2010 tạo điểm nhấn văn hóa.
- Am Phật Bà: Nơi thờ Quan Âm Bồ Tát, nằm khuất sau một rặng cây cổ thụ tạo cảm giác thanh bình.
Các hang động tự nhiên:
- Động Thanh Long: Hang động rộng lớn với nhiều nhũ đá tự nhiên hình thù kỳ lạ, tọa độ: 11°22’15.8″N 106°10’45.2″E
- Động Huyền Không: Hang động nhỏ nhưng có không gian thiêng liêng với những lời khấn ghi trên vách đá.
- Hang Đá Thiên Cung: Mới được phát hiện và đưa vào khai thác du lịch từ 2023, có nhiều thạch nhũ đẹp.
Các công trình văn hóa, tâm linh khác:
- Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn: Tượng phật lớn cao 72m hoàn thành năm 2022, tọa lạc ở đỉnh núi.
- Cổng Tam Quan: Cổng chính vào khu di tích với kiến trúc độc đáo, được trùng tu năm 2020.
- Tháp Chuông: Công trình mới xây dựng năm 2021, cao 39m với 108 quả chuông đồng.
- Vườn Phật Tích: Khu vực trưng bày 5 pho tượng tái hiện các giai đoạn quan trọng trong cuộc đời Đức Phật.
5. Lễ hội & tín ngưỡng tại chùa Bà Đen
5.1. Các nghi lễ lớn (Vía Bà, rằm tháng Giêng), dòng người hành hương quanh năm
Chùa Bà Đen không chỉ là điểm tham quan mà còn là trung tâm tín ngưỡng với nhiều lễ hội và nghi thức tâm linh diễn ra quanh năm. Trong đó, nổi bật nhất là lễ Vía Bà và lễ hội đầu năm – những sự kiện thu hút hàng triệu lượt người tham gia.
Lễ Vía Bà là nghi lễ quan trọng nhất, diễn ra vào ngày mùng 5-6 tháng 5 âm lịch hàng năm. Đây là dịp tưởng nhớ ngày Bà Đen hiển thánh, với hàng loạt hoạt động tâm linh và văn hóa:
- Lễ rước Bà: Kiệu Bà được rước từ điện thờ chính ra khu vực sân lớn, hàng nghìn người dân tham gia
- Lễ cúng tế chính: Bắt đầu từ 9h sáng mùng 6/5 âm lịch, do các vị chức sắc địa phương chủ trì
- Lễ dâng hoa quả, lễ vật: Kéo dài suốt cả ngày với đông đảo tín đồ tham gia
- Các hoạt động văn nghệ: Hát bội, múa lân sư rồng, biểu diễn dân ca Nam Bộ
Theo thống kê của Ban quản lý di tích, lễ Vía Bà 2024 đã thu hút hơn 500.000 lượt người tham dự trong 2 ngày chính, tăng 15% so với năm 2023.
Lễ hội đầu năm diễn ra từ mùng 1 đến rằm tháng Giêng âm lịch, là thời điểm đông khách nhất trong năm:
- Lễ khai hội: Tổ chức vào đêm 30 Tết và sáng mùng 1 Tết
- Lễ cầu quốc thái dân an: Diễn ra vào sáng mùng 10 tháng Giêng
- Lễ dâng sao giải hạn: Kéo dài từ mùng 1 đến 15 tháng Giêng
- Lễ cầu tài, cầu lộc: Được tổ chức liên tục trong các ngày đầu năm
Ngoài các lễ hội lớn, chùa Bà Đen còn đón một lượng lớn khách hành hương thường xuyên vào các dịp rằm, mùng 1 hàng tháng và các ngày lễ Phật giáo quan trọng như Phật Đản, Vu Lan.
5.2. Các phong tục đặc biệt – nét riêng văn hóa Nam Bộ, Nghệ thuật thờ mẫu
Tín ngưỡng thờ mẫu tại chùa Bà Đen mang những nét đặc trưng riêng của văn hóa Nam Bộ, kết hợp giữa tín ngưỡng dân gian và Phật giáo. Một số phong tục đáng chú ý:
Nghi thức thờ Mẫu đặc trưng:
- Cúng Ngũ quả: Mâm lễ gồm 5 loại trái cây tượng trưng cho ngũ hành (kim, mộc, thủy, hỏa, thổ)
- Dâng áo đỏ: Tín đồ thường dâng áo màu đỏ (màu may mắn) lên Bà với niềm tin sẽ nhận được phù hộ
- Xăm quẻ đầu năm: Người dân xin xăm để biết vận mệnh và cầu may trong năm mới
- Thả chim phóng sinh: Biểu tượng cho việc tích đức, làm phước
- Cúng sao giải hạn: Theo tín ngưỡng dân gian để tránh vận hạn trong năm
Lưu ý khi đi lễ hội:
✓ Trang phục: Nên mặc trang phục lịch sự, kín đáo (tránh váy ngắn, áo hở vai)
✓ Giờ giấc: Đến sớm (trước 8h) hoặc chiều muộn (sau 15h) để tránh đông đúc
✓ Lễ vật: Chuẩn bị hoa quả, nhang (nên mua tại các điểm bán chính thức)
✓ An toàn: Giữ gìn tư trang, không mang nhiều tiền mặt, tránh chen lấn trong đám đông
✗ Không: Nói to, cười đùa, chụp ảnh khi đang làm lễ tại điện thờ chính
✗ Không: Mang theo đồ ăn, thức uống vào khu vực thờ tự
Những phong tục và nghi lễ tại chùa Bà Đen không chỉ là hoạt động tâm linh mà còn là di sản văn hóa phi vật thể quý báu, thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm và tìm hiểu về đời sống tín ngưỡng phong phú của người dân Nam Bộ.
5.3. Quy tắc ứng xử, giữ gìn linh thiêng, an toàn du lịch
Để có trải nghiệm trọn vẹn và tôn trọng không gian tâm linh tại chùa Bà Đen, du khách nên tuân thủ các quy tắc ứng xử sau:
Quy tắc tại khu vực tâm linh:
- Giữ im lặng, không nói chuyện to, cười đùa ồn ào trong khu vực thờ tự
- Không chụp ảnh, quay phim khi đang diễn ra nghi lễ tại điện thờ chính
- Xếp hàng trật tự khi dâng hương, không chen lấn, giành chỗ
- Tắt chuông điện thoại hoặc để chế độ rung
- Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên, thông báo tại khu di tích
- Không viết, vẽ lên tường, cột, tượng hoặc các công trình kiến trúc
Xem thêm: Bạn có thể tra cứu Tarot online để nhận ngay những lời khuyên chính xác và nhanh chóng về tình duyên, sự nghiệp, và vận mệnh mọi lúc, mọi nơi.
Bảo vệ di sản:
- Không hái hoa, bẻ cành, làm hư hại thực vật trong khu vực
- Bỏ rác đúng nơi quy định, giữ gìn vệ sinh chung
- Không mang vật nuôi vào khu vực di tích
- Không đốt vàng mã bừa bãi ngoài khu vực quy định
- Tham gia bảo vệ cảnh quan bằng cách nhắc nhở người xung quanh cùng giữ gìn
An toàn du lịch:
- Cất giữ tài sản cá nhân cẩn thận, đặc biệt trong những ngày lễ hội đông người
- Không mang nhiều tiền mặt, tư trang quý giá
- Cẩn thận khi leo bộ các cầu thang, lối đi dốc, đặc biệt khi trời mưa
- Không lại gần vách đá, khu vực nguy hiểm có biển cảnh báo
- Mang theo nước uống, thuốc cá nhân nếu cần
- Giữ liên lạc với người thân, bạn đồng hành khi di chuyển trong khu vực đông đúc
- Lưu số hotline của Ban quản lý khu di tích: 0276.3822.955 để liên hệ khi cần
Việc tôn trọng không gian tâm linh và giữ gìn cảnh quan không chỉ thể hiện văn hóa của mỗi du khách mà còn góp phần bảo tồn giá trị di sản cho các thế hệ tương lai.
6. Giải đáp thắc mắc thường gặp
Vì sao lại có tên “Bà Đen”? Bà Đen là ai?
Bà Đen là tên gọi dân gian của Linh Sơn Thánh Mẫu, vị nữ thần được thờ phụng tại ngôi chùa trên núi Bà Đen. Theo truyền thuyết chính thống, Bà tên thật là Lý Thị Thiên Hương, một cô gái xinh đẹp, đức hạnh sống vào thời Lê-Nguyễn. Do từ chối kết hôn với một viên quan địa phương và giữ trọn tình yêu với người yêu, nàng đã chạy lên núi và gieo mình xuống vực sâu. Sau khi qua đời, linh hồn của nàng hiển linh phù hộ cho dân chúng, đặc biệt là giúp chúa Nguyễn Ánh thoát nạn.
Tên gọi “Bà Đen” có nhiều cách lý giải:
- Theo cách giải thích phổ biến nhất, sau khi mất, vong linh của Bà thường hiện về dưới dạng một người phụ nữ mặc áo đen nên dân gian gọi là Bà Đen
- Một số tài liệu cho rằng Bà có làn da ngăm đen (theo dị bản về công chúa Ka Lý người Khmer)
- Cũng có thuyết cho rằng do Bà thường hiện về trên ngọn núi đen (núi Bà Đen có đá đen) nên được gọi là Bà Đen
Trong tín ngưỡng dân gian, Bà Đen được xem là hiện thân của Linh Sơn Thánh Mẫu, một vị nữ thần quyền năng bảo hộ cho vùng đất Tây Ninh và người dân Nam Bộ.
Phân biệt chùa Bà Đen và các chùa thờ Bà khác? Có gì đặc biệt?
Mặc dù có nhiều ngôi chùa thờ các vị nữ thần (Bà) trong hệ thống tín ngưỡng Việt Nam, nhưng chùa Bà Đen có những điểm khác biệt nổi bật:
| Tiêu chí | Chùa Bà Đen (Tây Ninh) | Chùa Bà Thiên Hậu (Chợ Lớn) | Chùa Bà Chúa Xứ (Châu Đốc) |
| Vị thần thờ phụng | Linh Sơn Thánh Mẫu (Lý Thị Thiên Hương) | Thiên Hậu Thánh Mẫu (Mazu) | Bà Chúa Xứ (Chúa Xứ Sơn Trang) |
| Nguồn gốc tín ngưỡng | Tín ngưỡng dân gian Việt Nam | Tín ngưỡng người Hoa (Mazu giáo) | Tín ngưỡng dân gian Việt–Khmer |
| Vị trí địa lý | Trên núi Bà Đen (cao 986m) | Trung tâm khu phố người Hoa (Q.5, TP.HCM) | Núi Sam (cao 284m), gần biên giới Campuchia |
| Kiến trúc | Pha trộn kiến trúc truyền thống Việt, yếu tố Phật giáo và hiện đại | Mang đậm kiến trúc Trung Hoa: mái ngói cong, lồng đèn, tượng rồng | Hài hòa yếu tố Việt, Khmer và Chăm, mái ngói lợp xanh đặc trưng |
| Lễ hội chính | Lễ Vía Bà (5–6/5 Âm lịch), thu hút hàng triệu du khách | Lễ Vía Bà (23/3 Âm lịch), gắn với cộng đồng người Hoa | Lễ Vía Bà (23–27/4 Âm lịch), lớn nhất miền Tây Nam Bộ |
| Đặc điểm nổi bật | Quần thể di tích lớn, hệ thống cáp treo – máng trượt hiện đại, gắn với truyền thuyết cảm động | Ngôi chùa cổ gần 300 năm, trung tâm tín ngưỡng người Hoa ở Nam Bộ | Trung tâm hành hương miền Tây, tín ngưỡng cầu tài lộc – buôn may bán đắt |
| Năng lực linh thiêng (theo dân gian) | Ban phước lành, phù hộ người hành hương, bảo vệ vùng đất Tây Ninh | Bảo hộ cho ngư dân, thương nhân, người đi xa | Phù trợ sức khỏe, may mắn, tài lộc – nhất là làm ăn, buôn bán |
Điểm đặc biệt của chùa Bà Đen so với các ngôi chùa thờ Bà khác:
- Có vị trí cao nhất (trên đỉnh núi cao nhất Nam Bộ)
- Kết hợp giữa di tích tâm linh và quần thể du lịch sinh thái hiện đại
- Có truyền thuyết gắn liền với sự kiện lịch sử quan trọng (cứu giúp Nguyễn Ánh)
- Là biểu tượng văn hóa, địa danh nổi tiếng của tỉnh Tây Ninh
- Có hệ thống cáp treo hiện đại phục vụ du khách
- Quần thể di tích đa dạng với nhiều chùa, am, động khác nhau
Chùa Bà Đen không chỉ là điểm tham quan du lịch mà còn là trung tâm văn hóa tâm linh quan trọng, thể hiện sự đa dạng trong tín ngưỡng dân gian của người dân Nam Bộ.
Lưu ý khi đi lễ, tránh chen lấn, bảo vệ di sản
Khi tham quan và hành hương tại chùa Bà Đen, đặc biệt trong mùa lễ hội, du khách nên lưu ý:
Lưu ý khi đi lễ:
- Đặt vé cáp treo online qua app “Du lịch núi Bà Đen” để tránh xếp hàng dài
- Chọn trang phục phù hợp: kín đáo, trang nghiêm, dễ di chuyển
- Chuẩn bị lễ vật đơn giản: hoa quả, nhang (không cần quá nhiều, tập trung vào tâm thành)
- Tìm hiểu nghi thức: xin xăm, dâng lễ đúng cách để thể hiện lòng tôn kính
- Đi sớm hoặc đi muộn: tránh khung giờ 9h-15h là thời điểm đông nhất
Cách tránh chen lấn trong ngày đông:
- Đặt vé trước qua ứng dụng hoặc website chính thức
- Tham khảo lịch “chỉ số đông đúc” trên app để chọn thời điểm thích hợp
- Tuân thủ hướng dẫn phân luồng của nhân viên
- Nếu quá đông, có thể tạm nghỉ tại các khu vực dịch vụ rồi quay lại sau
- Ưu tiên đi cáp treo sớm buổi sáng hoặc cuối chiều
Bảo vệ di sản:
- Không khắc tên, viết, vẽ lên công trình kiến trúc, tượng, vách đá
- Không chạm vào các hiện vật quý trong khu di tích
- Không leo trèo lên các công trình tâm linh để chụp ảnh
- Không tự ý đốt nhang ở những nơi không được phép
- Báo với nhân viên bảo vệ khi phát hiện các hành vi phá hoại di tích
- Truyền đạt giá trị văn hóa, lịch sử cho con em, người thân cùng đi
Bảo vệ môi trường:
- Mang theo túi đựng rác cá nhân nếu có thể
- Bỏ rác đúng nơi quy định, phân loại rác nếu có điều kiện
- Không hái hoa, bẻ cành, bắt động vật hoang dã trong khu vực
- Sử dụng các phương tiện thân thiện môi trường
- Báo cho nhân viên khi phát hiện cháy rừng hoặc các mối nguy về môi trường