Trong thế giới tâm linh phong phú của Việt Nam và trong Công Đồng Trần Triều, Cô Bé Cửa Suốt là một vị thánh cô nổi tiếng được nhân dân vô cùng tôn kính. Sự linh thiêng của Cô Bé Cửa Suốt lan tỏa khắp vùng Quảng Ninh, đặc biệt đối với những người làm nghề đi biển. Họ tin rằng, khi thỉnh cầu Cô, sẽ được Cô gia hộ, độ trì, che chở cho những chuyến đi biển được bình an, may mắn và hanh thông.
Vậy, Cô Bé Cửa Suốt là ai? Đền thờ của Cô ở đâu? Hãy cùng khám phá những điều thú vị về vị thánh cô này.
Cô Bé Cửa Suốt Là Ai?
Cô Bé Cửa Suốt là một vị thánh cô thuộc hàng Vương Tôn trong Công Đồng Trần Triều, cùng hàng với Cậu Bé Cửa Đông. Cần nhấn mạnh rằng, dù được gọi là “Cô Bé”, nhưng Cô không thuộc hàng các Cô Bé Thượng Ngàn, Cô Bé Bản Đền Bản Cảnh. Danh xưng này xuất phát từ thứ bậc của Cô trong Hội Đồng Trần Triều, tức là thuộc hàng cháu, hàng Vương Tôn.
Vậy tại sao lại gọi là Cô Bé Cửa Suốt? Theo truyền thuyết, Cô cùng với Đức Ông Đệ Tam trấn ải, quyền cô thống lĩnh ba quân trấn giữ ngoài Cửa Suốt. Một số truyền thuyết còn kể rằng, Cô Bé Cửa Suốt là cháu gái của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, một vị anh hùng dân tộc, ột vị quan sự gia lỗi lạc.
Tuy nhiên, sử sách cũng ghi lại một vài dị bản về lai lịch của Cô. Có nguồn cho rằng, Cô là con gái của Đức Ông Phạm Ngũ Lão và đệ nhị Vương Cô Đại Hoàng Công Chúa, do đó Cô mang danh hiệu Tĩnh Huệ Công Chúa hoặc Phạm Điện Súy Công Nữ Tử. Thậm chí, có giai thoại còn kể rằng, sau này Cô kết duyên với vua Trần Anh Tông và được phong là Anh Tông Hoàng Đế Thứ Phi. Dù có nhiều dị bản, nhưng ngư dân vùng Đền Cô Bé Cửa Suốt lại tin rằng, đền thờ được xây dựng để tôn thờ vị Tiểu thư, con gái của danh tướng Trần Quốc Tảng.
Bản Văn Cô Bé Cửa Suốt
Bản văn Cô Bé Cửa Suốt là một bài thơ ca ngợi công đức và sự linh thiêng của Cô. Bài văn thường được sử dụng trong các nghi lễ thờ cúng, thể hiện lòng thành kính và biết ơn của con nhang đệ tử đối với Cô Bé Cửa Suốt.
Lòng thành dâng tiến tuần nhang
Thỉnh Cô Cửa Suốt giáng đàn hôm nay
Ngoài khơi biển rộng sóng lay
Tiên cô Cửa Suốt về đây ngự đồng
Nhớ xưa tích cũ nhà Trần
Định sinh cô bé muôn phần tốt tươi
Đôi mắt phượng sáng ngời ánh nước
Tuổi thanh xuân vừa được đôi mươi
Biển Đông sóng vỗ lưng trời
Cù lao ai dựng ngoài khơi chập chùng
Đất thánh tích anh hùng ở đó
Sóng biển reo hoa cỏ tốt tươi
Mênh mông sóng nước mây trời
Lưới chăng buồm thắm ngoài khơi bập bềnh
Non sông đúc thiên linh xuất thế
Cửa nhà Trần cô bé đầu thai
Bẩm sinh đáng mặt anh tài
Thông minh trí tuệ văn bìa kiếm cung
Tài thao lược khắp vùng lừng lẫy
Bậc văn thơ đã dậy khắp miền
Buồm dương sóng lặng bể yên
Giặc Nguyên kéo đến phá thuyền hại dân
Xếp nghiên bút theo quân chính nghĩa
Lệnh tiên phong quyết phá quân thù
Ngày thời lách sóng ngao du
Hạ Long các động nhấp nhô đất trời
Cẩm Phả Bãi Cháy Hòn Gai
Cửa Then Cửa Suốt ra ngoài Cửa Đông
Giữ trọn vẹn non sông trời biển
Đưa nghĩa quân cập bến diệt thù
Đương cơn binh lửa mịt mù
Sổ sinh mãn hạn sang thu về trời
Sóng biển gợi nhớ người tiên nữ
Nước biển xanh thắm chữ lưu ly
Tấm thân vàng ngọc quản gì
Ơn cô Cửa Suốt khắc ghi muôn đời.
Văn Khấn Cô Bé Cửa Suốt
Khi đến Đền Cô Bé Cửa Suốt, hoặc khi thực hiện các nghi lễ thờ cúng tại gia, con nhang đệ tử thường sử dụng văn khấn để bày tỏ lòng thành kính và thỉnh cầu sự phù hộ của Cô. Dưới đây là một bài văn khấn nôm tham khảo:
Con nam mô A di đà Phật
Con nam mô A di đà Phật
Con nam mô A di đà Phật
Con kính lạy Đức Trần Triều Hiển Thánh Nhân Vũ Hưng Đạo Đại Vương, Đại nguyên soái, Tổng quốc chính, Thái sư Thượng phu Thượng quốc công, Tiết chế Lịch triều, Tấn tặng, Khai quốc Anh chinh, Hồng đồ Tá trị. Hiệu linh trác vĩ, minh đức trí nhân, phong huân hiền liệt, chí trung đại nghĩa, dực bảo trung hưng, thượng đẳng Tôn Thần, Ngọc Bệ hạ.
Con lạy Nguyên từ quốc mẫu, Thiên thành Thái trưởng công,
Con lạy Tứ vị Thánh tử Đại Vương, Nhị vị Vương Cô Hoàng Thánh
Con lạy Đức ông Phạm Điện Súy tôn thần
Con xin cung thỉnh Cô bé Cửa Suốt, Cậu bé Cửa Đông, cùng tả Quan Nam Tào, hữu Quan Bắc Đẩu, Lục bộ thượng từ, chư vị bách quan.
Đệ tử con là:….
Ngụ tại:….
Hôm nay nhân ngày đại cát, giờ đại an, chúng con đường xá xa xôi nhất tâm một lòng cùng toàn thể gia quyến đến trước cửa Cô, con cúi xin cô phù hộ độ trì cho toàn gia quyến đẳng chúng con luôn được khỏe mạnh, đầu năm chí giữa, nửa năm chí cuối, được tại qua nạn khỏi, điều lành mang đến điều dữ mang đi, cầu tài được tài, cầu lộc được lộc, cầu bình an được bình an.
Con thành tâm nhất lễ nhất bái nhất kêu nhất cầu cúi xin Cô, xin cô vuốt ve che chở gia hộ độ trì cho đệ tử chúng con.
Con nam mô A di đà Phật
Con nam mô A di đà Phật
Con nam mô A di đà Phật
Lưu ý: Đây là bài khấn nôm dành cho những người mới đi lễ. Các thầy đồng, người có kinh nghiệm thường sử dụng các bài khấn đầy đủ và chi tiết hơn.
Tham khảo:
Căn Cô Bé Cửa Suốt
Trong tín ngưỡng thờ Mẫu, “căn” là một khái niệm chỉ mối liên hệ đặc biệt giữa một người với một vị thánh. Người có căn Cô Bé Cửa Suốt thường có những đặc điểm tính cách và vận mệnh riêng. Tuy Cô Bé Cửa Suốt thuộc Công Đồng Nhà Trần và không nằm trong Tứ Phủ Thánh Cô, nhưng Cô vẫn thường ngự đồng. Những người có căn Cô Bé Cửa Suốt thường có tính cách vui vẻ, hòa đồng, thậm chí hơi tinh nghịch như một cô bé. Nếu được Cô ban lộc, họ thường gặp nhiều may mắn, làm ăn thuận lợi và có tài lộc.
Đền Cô Bé Cửa Suốt Ở Đâu?
Cô Bé Cửa Suốt được thờ trong Đền Cửa Ông cùng với Đức Ông Đệ Tam. Tuy nhiên, Cô cũng có một ngôi đền nhỏ riêng nằm gần Đền Cửa Ông, được gọi là Đền Cô Bé Cửa Suốt hoặc Đền Cặp Tiên. Ngôi đền tọa lạc tại một vị trí đắc địa, với cảnh quan sơn thủy hữu tình, không gian yên bình và thơ mộng. Hiện nay, đền đã được mở rộng và xây dựng khang trang hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách hành hương đến cúng lễ và tham quan.

Hàng năm, vào dịp đầu xuân năm mới, du khách thập phương, đặc biệt là những ngư dân, lại đổ về Đền Cô Bé Cửa Suốt để dâng lễ và thành tâm cúng lạy Cô. Họ cầu mong Cô phù hộ cho gia đình được bình an, khỏe mạnh, mưa thuận gió hòa, và công việc làm ăn được thuận lợi, phát đạt.
Khánh Tiệc Cô Bé Cửa Suốt
Ngày tiệc của Cô Bé Cửa Suốt là ngày 2 tháng 3 âm lịch. Vào ngày này, tại Đền Cô Bé Cửa Suốt thường diễn ra các hoạt động lễ hội truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Đây là dịp để mọi người bày tỏ lòng thành kính đối với Cô, cầu mong những điều tốt đẹp và cùng nhau tận hưởng không khí linh thiêng của lễ hội.
Cô Bé Cửa Suốt không chỉ là một nhân vật trong tín ngưỡng dân gian, mà còn là biểu tượng của lòng dũng cảm, sự thông minh và lòng nhân ái. Tín ngưỡng thờ Cô Bé Cửa Suốt đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tâm linh của người dân vùng biển Quảng Ninh, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Tham khảo: Các Ngày Tiệc Của Tứ Phủ
Thảo luận về chủ đề