Bạn đã bao giờ nghe đến cụm từ “Ngạ Quỷ”? Trong thế giới tâm linh và văn hóa dân gian Việt Nam, Ngạ Quỷ không chỉ là một khái niệm trừu tượng mà còn là một phần của tín ngưỡng, đạo đức và cả những câu chuyện răn dạy.
Vậy, Ngạ Quỷ là gì? Thế giới của họ ra sao và chúng ta có thể làm gì để giúp đỡ những linh hồn đáng thương này?
Tham khảo: Vong Linh, Cô Hồn, Tinh Tà, Quỷ & Âm Binh Là Gì? Cái Gì Tạo Ra Họ?
Hãy cùng denchua.com khám phá sâu hơn về Ngạ Quỷ qua bài viết chi tiết dưới đây.
Ngạ Quỷ Là Gì?
Theo Phật Giáo, Ngạ Quỷ (Preta trong tiếng Phạn) là một trong sáu đường luân hồi (Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sinh, A tu la, Người, Trời). “Ngạ” có nghĩa là đói khát, “Quỷ” chỉ loài ma quỷ. Như vậy, Ngạ Quỷ được hiểu đơn giản là loài quỷ đói khát, luôn chịu sự dày vò của cơn đói khát triền miên, không bao giờ thỏa mãn.
Trong văn hóa dân gian Việt Nam, hình ảnh Ngạ Quỷ được thể hiện qua nhiều câu chuyện truyền miệng, tranh vẽ, lễ hội và tín ngưỡng. Ngạ Quỷ thường được mô tả với hình dáng gầy gò, bụng to, cổ nhỏ như sợi chỉ, miệng bé như lỗ kim, tượng trưng cho sự thèm khát vô độ và không thể thỏa mãn. Họ là những linh hồn bất hạnh, bị đọa lạc vào cõi khổ đau vì những nghiệp xấu đã gây ra trong quá khứ.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, trong Phật Giáo, Ngạ Quỷ không chỉ đơn thuần là một loài vật đáng sợ mà còn là một trạng thái tồn tại, một kết quả của nghiệp báo. Nghiên cứu về Ngạ Quỷ giúp chúng ta hiểu sâu hơn về luật nhân quả, luân hồi và khuyến khích chúng ta sống thiện lành để tránh xa những khổ đau trong tương lai.
Đặc Điểm Của Ngạ Quỷ![]()
Đặc điểm của Ngạ Quỷ không chỉ dừng lại ở vẻ bề ngoài đáng sợ mà còn thể hiện rõ sự khổ đau và bất hạnh mà họ phải gánh chịu:
- Luôn đói khát: Đây là đặc điểm nổi bật nhất của Ngạ Quỷ. Họ luôn cảm thấy đói khát cồn cào, nhưng cổ họng lại quá nhỏ để nuốt thức ăn, hoặc thức ăn biến thành lửa khi chạm đến miệng. Sự đói khát này không chỉ là thể xác mà còn là sự đói khát về tinh thần, tình cảm, lòng tham vô đáy không bao giờ được lấp đầy.
- Hình dáng dị dạng: Ngạ Quỷ thường được mô tả với thân hình gầy gò, da nhăn nheo, tóc tai rũ rượi, bụng phình to, cổ nhỏ, chân tay khẳng khiu. Hình dáng này phản ánh sự thiếu thốn, khổ sở và mất cân bằng trong tâm hồn họ.
- Khổ đau triền miên: Ngạ Quỷ không chỉ chịu đói khát mà còn phải đối mặt với nhiều hình thức khổ đau khác như nóng bức, lạnh giá, bị hành hạ, tranh giành thức ăn… Cuộc sống của họ là một chuỗi ngày dài đằng đẵng trong đau khổ và tuyệt vọng.
- Tuổi thọ dài: Theo kinh điển Phật Giáo, tuổi thọ của Ngạ Quỷ có thể rất dài, kéo dài hàng ngàn, thậm chí hàng vạn năm. Điều này càng làm tăng thêm sự bi thảm trong số phận của họ, khi phải chịu đựng khổ đau không có hồi kết.
Những đặc điểm này không chỉ mang tính chất miêu tả mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về mặt tâm linh. Hình ảnh Ngạ Quỷ là lời cảnh tỉnh cho chúng ta về hậu quả của lòng tham lam, ích kỷ, keo kiệt và những hành động bất thiện. Nó nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc tu tâm dưỡng tính, sống hướng thiện và chia sẻ yêu thương.

Các Loại Ngạ Quỷ Trong Phật Giáo![]()
Phật Giáo phân loại các loại Ngạ Quỷ dựa trên nghiệp báo và mức độ khổ đau mà họ phải chịu đựng. Tổng cộng có ba mươi sáu loại ngạ quỷ, vì nhân không giống nhau nên kết quả cũng khác nhau:
- Quỷ trong vạc nước sôi: Nhận lời người khác thuê mướn sát sinh, bị trừng phạt nấu trong vạc nước sôi, hoặc nhận lời của người khác giữ giùm rồi không muốn không trả lại nên phải chịu quả báo này.
- Quỷ hôi hám, miệng nhỏ như kim: Do đem của cải thuê mướn người sai đi sát sinh, nên có cổ nhỏ như mũi kim, một giọt nước cũng không lọt vào được.
- Quỷ ăn ói mửa: Do chồng khuyên vợ bố thí, vợ tiếc của bảo rằng không có. Bỏn xẻn gom góp của cải, nên thường bị ăn ói mửa.
- Quỷ ăn phân: Do vợ lừa dối chồng, ăn uống một mình, ghét bỏ hiềm nghi chồng, nên thường phải ăn phân của người khác tuôn ra.
- Quỷ ăn lửa: Do cấm đoán người về đường lương thực, khiến người tự sát, nên phải bị quả báo lửa đốt, kêu gào khổ sở vì đói khát.
- Quỷ ăn mùi vị: Do ăn nhiều món ngon, không chia cho vợ con, nên thường bị đói khát, chỉ được ngửi mùi vị mà thôi.
- Quỷ ăn pháp: Do tham của cải, thuyết pháp cho người, nên thường bị đói khát, da thịt tiêu tan. Phải nhờ Sa môn thuyết pháp, mới mong giữ được tính mệnh.
- Quỷ ăn nước: Do bán rượu như nước để mê hoặc kẻ ngu si, không giữ gìn trai giới, thường bị khát cháy khô.
- Quỷ hy vọng: Do tranh giành giá cả mua bán, lừa gạt người để lấy của nên thường bị đói khát. Chờ người cúng tế tiên linh mới được ăn.
- Quỷ ăn khạc nhổ: Do đem thức ăn không tinh khiết lừa gạt người tu hành, nên đọa làm loài ngạ quỷ này. Thân thường bị đói khát, luôn bị thiêu đốt, phải cầu xin người khạc nhổ và ăn đồ dơ của người.
- Quỷ ăn tràng hoa: Do kiếp trước ăn cắp tràng hoa của Phật để làm đồ trang sức cho mình. Nếu gặp người phải cúng vái, đem tràng hoa cúng tế tạ ơn, nhờ thế được ăn tràng hoa.
- Quỷ ăn huyết: Do sát sinh để cúng tế, không chia cho vợ con, nên bị làm quỷ này. Phải dùng huyết bôi lên đồ cúng, mới có thể ăn được.
- Quỷ ăn thịt: Do lấy thịt của chúng sinh xắt nhỏ, cân lường, mua bán gian dối nên bị quả báo này. Khi cúng giỗ, phải dùng nhiều loại thịt mới có thể ăn được.
- Quỷ ăn nhang: Do bán nhang xấu để thu lợi nhiều, chỉ được ăn khói nhang, sau còn phải bị quả báo nghèo khổ.
- Quỷ ăn nhanh: Nếu có kẻ phá giới mà còn mặc pháp phục, lừa dối để lấy tiền của, nói dối đem cho người bệnh, nhưng lại không cho, tự mình ăn hết. Do bị quả báo này, thường ăn đồ dơ, tự thiêu đốt thân mình.
- Quỷ rình cơ hội: Do lập mưu mô lừa gạt lấy của cải, không cúng dường tu phước nên bị quả báo này. Lông lá trên mình phát cháy, ăn lấy khí lực dơ dáy của người để sống còn.
- Quỷ hắc ám: Do bẻ cong pháp luật, bắt người bỏ ngục để mưu cầu tiền tài, khiến người mắt chẳng thấy gì, tiếng thường rên xiết, nên phải bị quả báo ở ngục tối tăm, chứa đầy rắn độc, đau đớn như dao cắt.
- Quỷ lớn sức: Do trộm cướp của cải của người ta, đem chia cho người xấu, không cúng dường làm phước nên bị quả báo này. Có thần thông, lớn sức, nhưng chịu nhiều khổ não.
- Quỷ rực lửa: Do phá thành cướp bóc lương dân, nên bị quả báo này. Kêu gào la hét, khắp mình rực lửa. Sau đó, đầu thai làm người, thường bị cướp bóc.
- Quỷ rình trẻ con: Do giết trẻ con, khiến người sinh lòng giận lớn, nên bị quả báo làm loại ngạ quỷ này. Thường rình mò cơ hội để hại trẻ con.
- Quỷ dâm dục: Do thích dâm dục, có tiền của không cúng dường tạo phước nên bị quả báo này. Thường đi rong khắp thế gian, giao du với người, làm trò yêu quái để sống.
- Quỷ ở hải đảo: Do đi giữa đồng không, gặp người bị bệnh đau đớn, lừa gạt chiếm đoạt tiền của, phải bị sinh ra giữa hải đảo, chịu khổ sở về thời tiết nóng lạnh gấp mười lần người.
- Quỷ cầm binh khí cho Diêm La: Do kiếp trước được thân cận với vua quan, chuyên làm chuyện tàn ác nên phải chịu quả báo này. Bị sai phái làm quỷ cầm nghi trượng theo hầu nhà vua.
- Quỷ ăn trẻ con: Do đọc chú pháp mê hoặc người để lấy tiền của, sát hại heo, dê. Khi chết, bị đọa vào địa ngục. Sau đó, mới bị quả báo này, thường hay ăn thịt trẻ con.
- Quỷ ăn tinh khí của người: Do giả vờ làm bạn thân, hứa che chở người, khiến người trở nên dũng cảm, liều chết ở trận mạc. Mình không ra tay cứu giúp nên bị quả báo này.
- Quỷ la sát: Do sát sinh để bày tiệc lớn nên phải chịu quả báo bị “lửa đói” thiêu đốt này.
- Quỷ bị lửa đốt thân: Do thói bỏn xẻn, ghen ghét che mất chân tâm, thích ăn đồ chay của Sa môn, bị đọa vào địa ngục, rồi từ địa ngục thoát ra, chịu quả báo làm quỷ bị lửa thiêu đốt thân mình.
- Quỷ đầu đường ăn dơ: Do đem đồ ăn không tinh khiết cúng dường đường Sa môn nên bị quả báo này. Thường ăn đồ dơ.
- Quỷ ăn gió: Do gặp Sa môn đến khất thực, đã hứa nhưng không chịu cúng dường thức ăn, nên bị quả báo này. Thường chịu đói khát khổ sở như trong địa ngục.
- Quỷ ăn than hồng: Do cai quản trại giam, cấm không cho phạm nhân ăn uống, nên bị quả báo làm loài ngạ quỷ này. Thường phải ăn than hồng.
- Quỷ ăn lửa độc: Do đưa đồ ăn có thuốc độc khiến người mất mạng, nên phải bị đọa vào địa ngục, sau sinh làm quỷ. Thường chịu đói khát, phải ăn lửa độc thiêu đốt thân mình.
- Quỷ ở đồng không: Do ở đồng không đào thành ao hồ để cung cấp nước cho kẻ bộ hành. Lại chửa rủa, quyết tâm phá bỏ, khiến người thiếu thốn khát nước, nên phải bị quả báo này. Thường bị đói khát, lửa cháy thiêu đốt thân mình.
- Quỷ ăn tro tàn ở mồ mả: Do ăn cắp hoa quả cúng Phật để sống, nên bị quả báo này. Thường ăn tro tàn còn nóng ở chỗ thiêu xác người chết.
- Quỷ ở dưới cây: Do thấy người trồng cây tạo bóng mát cho người, đem ác tâm chặt phá lấy gỗ về dùng, nên bị đọa vào trong cây, thường chịu khổ sở nóng lạnh.
- Quỷ ở ngã tư đường: Do trộm cướp lương thực của kẻ đi đường, tạo nên ác nghiệp, nên thường bị cưa sắt cắt xẻ thân hình. Nhờ thiên hạ cúng vái ở ngã tư đường, kiếm lấy đồ ăn sống qua ngày.
- Quỷ có thân ma la: Do làm tà đạo, không tin chánh pháp, nên bị đọa vào địa ngục. Thường phá hoại các phép lành của người khác.
Nguồn: phatgiao247.net
Cách Cứu Độ Ngạ Quỷ![]()
Phật Giáo nhấn mạnh lòng từ bi và tinh thần cứu khổ ban vui đến tất cả chúng sinh, kể cả Ngạ Quỷ. Cách cứu độ Ngạ Quỷ không chỉ là trách nhiệm của các tu sĩ mà còn là của tất cả những người con Phật. Có nhiều phương pháp để giúp đỡ Ngạ Quỷ, bao gồm:
- Cúng thí thực (Bố thí thức ăn): Đây là nghi lễ phổ biến trong Phật Giáo, đặc biệt là vào tháng Vu Lan (tháng 7 âm lịch). Thông qua việc cúng dường thức ăn, nước uống, tụng kinh chú nguyện, hồi hướng công đức, chúng ta có thể giúp Ngạ Quỷ vơi bớt cơn đói khát, giảm bớt khổ đau. Nghi lễ này thể hiện lòng từ bi, sự chia sẻ và mong muốn giúp đỡ những linh hồn bất hạnh.
- Tụng kinh, trì chú: Việc tụng các kinh điển Phật Giáo như Kinh Địa Tạng, Kinh Vu Lan, hoặc trì các chú như Chú Đại Bi, Chú Vãng Sanh… có năng lực chuyển hóa nghiệp chướng, khai mở tâm trí và gia tăng phước báu cho Ngạ Quỷ. Âm thanh của kinh chú có thể xoa dịu sự đau khổ, giúp họ cảm thấy an lạc và hướng về Phật Pháp.
- Pháp thoại, khai thị: Giảng giải Phật Pháp, khai thị cho Ngạ Quỷ về luật nhân quả, luân hồi, về con đường giải thoát khỏi khổ đau. Giúp họ hiểu rõ nguyên nhân gây ra khổ đau và hướng dẫn họ tu tập, sám hối để chuyển hóa nghiệp lực.
- Hồi hướng công đức: Mỗi khi làm việc thiện, tu tập, chúng ta có thể hồi hướng công đức cho Ngạ Quỷ và tất cả chúng sinh trong cõi khổ. Công đức này như một nguồn năng lượng tích cực, giúp họ giảm bớt nghiệp chướng, tăng trưởng phước lành và có cơ hội tái sinh vào cảnh giới tốt đẹp hơn.
- Thực hành lòng từ bi: Điều quan trọng nhất là mỗi người chúng ta cần nuôi dưỡng lòng từ bi, yêu thương và trắc ẩn đối với tất cả chúng sinh. Khi tâm từ bi phát khởi, chúng ta sẽ tự nhiên có những hành động giúp đỡ, chia sẻ và cầu nguyện cho Ngạ Quỷ cũng như những người đang gặp khó khăn, khổ đau trong cuộc sống.
Cứu độ Ngạ Quỷ không phải là một việc làm đơn giản, nhưng bằng lòng từ bi, sự kiên trì và niềm tin vào Phật Pháp, chúng ta có thể góp phần xoa dịu nỗi đau khổ của họ, đồng thời tích lũy công đức và trưởng dưỡng tâm Bồ Đề.
Ngạ Quỷ Trong Văn Hóa Dân Gian Việt Nam
Hình ảnh Ngạ Quỷ trong văn hóa dân gian Việt Nam không chỉ xuất hiện trong Phật Giáo mà còn len lỏi vào đời sống tinh thần của người dân thông qua các câu chuyện cổ tích, truyền thuyết, lễ hội và tín ngưỡng.
Trong các truyện cổ tích, Ngạ Quỷ thường được nhân cách hóa thành những nhân vật phản diện, tượng trưng cho lòng tham, sự ích kỷ và những thói hư tật xấu. Những câu chuyện về Ngạ Quỷ thường mang tính giáo dục, răn dạy con người về đạo đức, lối sống và hậu quả của việc làm ác.
Lễ hội Vu Lan (Rằm tháng Bảy) là một trong những lễ hội lớn nhất trong văn hóa Việt Nam, thể hiện sâu sắc tinh thần báo hiếu và lòng từ bi của Phật Giáo. Trong lễ hội này, nghi thức cúng thí thực Ngạ Quỷ được thực hiện rộng rãi tại các chùa chiền và gia đình. Mâm cỗ cúng Ngạ Quỷ thường bao gồm cháo loãng, bỏng ngô, mía, muối gạo… thể hiện sự chia sẻ và mong muốn xoa dịu cơn đói khát của những linh hồn bất hạnh.
Ngoài ra, trong dân gian còn có tục lệ rải gạo muối vào đêm giao thừa hoặc các dịp đặc biệt để xua đuổi tà ma, Ngạ Quỷ, mang lại bình an cho gia đình. Tuy nhiên, cần hiểu rằng, việc “xua đuổi” ở đây không mang ý nghĩa thù hận hay kỳ thị mà là một cách để nhắc nhở chúng ta về sự tồn tại của cõi giới khác và khuyến khích chúng ta sống thiện lành để tránh xa những điều không may.
Ngạ Quỷ, dù là một khái niệm có phần huyền bí và đáng sợ, nhưng khi nhìn nhận dưới góc độ Phật Giáo và văn hóa dân gian, chúng ta sẽ thấy được những bài học sâu sắc về nhân quả, luân hồi, lòng từ bi và sự sẻ chia.
Hiểu về Ngạ Quỷ không chỉ giúp chúng ta mở rộng kiến thức về thế giới tâm linh mà còn giúp chúng ta sống tốt đẹp hơn, hướng thiện hơn và biết yêu thương, giúp đỡ những người xung quanh, kể cả những linh hồn đang chịu khổ đau.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và cái nhìn sâu sắc hơn về Ngạ Quỷ. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào hoặc muốn tìm hiểu thêm về chủ đề này, đừng ngần ngại để lại bình luận bên dưới nhé!
Nguồn tham khảo:
- Kinh Địa Tạng Bổn Nguyện
- Kinh Vu Lan Bồn
- Phật Quang Đại Từ Điển
- Văn hóa dân gian Việt Nam
Thảo luận về chủ đề